Rodzaje filtrów SPF – czym różnią się od siebie filtry UV?

Krem z filtrem to dziś jeden z najważniejszych kosmetyków w codziennej pielęgnacji. Mimo to jednymi z najczęściej wyszukiwanych fraz w Google są „SPF – co to właściwie oznacza?”, „czym różnią się filtry mineralne i filtry chemiczne”, „dlaczego na opakowaniach pojawiają się oznaczenia UVA czy PPD” oraz „SPF 50 co to znaczy”.

Odpowiedzi nie są tak proste, jak mogłoby się wydawać. Przykładowo wskaźnik SPF mówi jedynie o ochronie przed częścią promieniowania ultrafioletowego – UVB, natomiast skuteczna ochrona przeciwsłoneczna zależy również od ochrony przed UVA, odpowiedniej ilości nałożonego produktu oraz regularnej reaplikacji. Wyjaśnienie pozostałych kwestii znajdziesz w dalszej części artykułu.

Dlaczego warto chronić się przed słońcem?

Promieniowanie UV jest jednym z najlepiej poznanych czynników przyspieszających starzenie skóry. Nadmierna ekspozycja prowadzi nie tylko do oparzeń słonecznych, ale również do uszkodzeń DNA komórek, nasilenia stresu oksydacyjnego, degradacji włókien kolagenowych oraz zwiększenia ryzyka rozwoju nowotworów skóry (Van Bodegraven, 2024; Araki, Baby, 2025).

To właśnie dlatego dermatolodzy i kosmetolodzy podkreślają, że ochrona skóry przed promieniowaniem UV powinna być elementem codziennej pielęgnacji przez cały rok – nie tylko podczas urlopu czy pobytu na plaży.

Regularne stosowanie filtrów przeciwsłonecznych pozwala na:

• zmniejszenie ryzyka oparzeń słonecznych,
• ograniczenie fotostarzenia skóry,
• obniżenie ryzyka pojawienia się przebarwień,
• redukcję ryzyka rozwoju nowotworów skóry (Serpone, 2021; Nițulescu, 2023).

Warto pamiętać, że samo stosowanie kosmetyków z filtrami SPF nie zastępuje innych metod ochrony. Eksperci zalecają, aby fotoprotekcja obejmowała również noszenie nakrycia głowy, okularów przeciwsłonecznych, odpowiedniej odzieży oraz unikanie intensywnego nasłonecznienia w godzinach południowych (Petersen, Wulf, 2014).

Jakie są poziomy ochrony SPF?

Jeżeli zastanawiasz się, co to SPF (ang. Sun Protection Factor), to najprościej będzie powiedzieć, że jest to wskaźnik określający stopień ochrony przed promieniowaniem UVB, które powoduje oparzenia słoneczne. Im wyższy SPF, tym mniej promieniowania UVB dociera do skóry. Nie oznacza to jednak, że wzrost ochrony jest proporcjonalny do liczby znajdującej się na opakowaniu. Ponadto SPF nie informuje o poziomie ochrony przed promieniowaniem UVA.

Przy wyznaczaniu SPF naświetla się skórę pokrytą produktem do momentu aż pojawi się pierwsze jej zaczerwienienie (rumień), a uzyskany czas porównuje się z czasem pojawienia się rumienia na skórze niechronionej (Heckman, 2013).

SPF 15

Filtr SPF 15 zatrzymuje 1 na 15 fotonów docierających do skóry, czyli około 93% promieniowania UVB. Zapewnia podstawową ochronę, jednak obecnie większość specjalistów zaleca stosowanie wyższych wartości SPF podczas codziennej pielęgnacji (Mishra, 2024).

SPF 30

SPF 30 zatrzymuje 1 na 30 fotonów, więc blokuje około 96% promieniowania UVB. To poziom ochrony często rekomendowany do codziennego stosowania przy umiarkowanej ekspozycji na słońce.

SPF 50 i SPF 50+

Produkt z SPF 50 zatrzymuje około 98% promieniowania UVB. Z kolei oznaczenie SPF 50+ zgodnie z prawem można zastosować na produktach, które w badaniach przekroczyły wartość SPF 60, więc procent ochrony będzie trochę wyższy.

Aktualnie SPF 50 i SPF 50+ to najczęściej polecany poziom ochrony, ponieważ zapewnia większy margines bezpieczeństwa – wiele osób niestety nadal nakłada zbyt małą ilość kosmetyków z filtrem.

SPF 100

Na początku warto zwrócić uwagę, że unijne prawo obowiązujące kosmetyki pozwala na maksymalne oznaczenie SPF 50+. Dlaczego jednak na rynku można znaleźć produkty z SPF 100? Odpowiedź jest prosta – nie są one kosmetykami, tylko wyrobami medycznymi, które obowiązuje inne prawo i producent może na opakowaniu podać ochronę, którą produkt realnie wykazał w badaniach.

Czy warto stosować SPF 100? Bardzo wysokie wartości SPF mogą zapewniać dodatkową ochronę osobom szczególnie narażonym na uszkodzenia słoneczne lub ze specjalnymi wskazaniami medycznymi, jednak dla większości konsumentów prawidłowo stosowany SPF 50 będzie wystarczającym wyborem (Van Bodegraven, 2024).

UPF

Pisząc o SPF nie można zapomnieć o wskaźniku UPF (ang. Ultraviolet Protection Factor). Określa on, ile promieniowania słonecznego przenika przez materiał i dociera do skóry. Stosuje się go do odzieży i tkanin.

Jakie dawki kremu z filtrem UV powinno się stosować?

Aby filtr przeciwsłoneczny był skuteczny, należy go nakładać w odpowiedniej ilości. Przy nakładaniu zbyt mało, nie uzyskuje się deklarowanej ochrony. Badania określające wartość SPF wykonywane są przy aplikacji 2 mg produktu na każdy cm² skóry (Petersen, Wulf, 2014; Digabel, 2023). Niestety obserwacje pokazują, że większość osób stosuje zaledwie od około 20 do 50% zalecanej ilości kosmetyku (De Villa, 2011; Digabel, 2023).

Jakie ilości powinno się nakładać na poszczególne obszary ciała?

WAŻNE: Nawet najmocniejszy krem z filtrem nie zapewni odpowiedniej ochrony, jeśli zostanie nałożony zbyt cienką warstwą.

Nie należy również zapominać o reaplikacji. Większość ekspertów zaleca ponowne nałożenie produktu co około 2-3 godziny oraz po kąpieli, intensywnym poceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem (De Souza, Brandão, 2019).

UVA i UVB – terminy i różnice, które musisz znać

Promieniowanie UVA a UVB – czym się właściwie różnią? Choć oba negatywnie wpływają na skórę, działają w nieco inny sposób.

Promieniowanie UVB odpowiada głównie za oparzenia słoneczne i zaczerwienienie skóry. To właśnie na jego działaniu opiera się oznaczenie SPF. Z kolei promieniowanie UVA działa mniej zauważalnie – nie wywołuje szybkiego rumienia, ale przenika znacznie głębiej do skóry, przyczyniając się do fotostarzenia, utraty jędrności, powstawania przebarwień oraz kumulacji uszkodzeń komórkowych (Brar, 2025; DeVries, 2026).

Warto pamiętać, że promieniowanie UVA dociera do powierzchni Ziemi przez cały rok oraz przenika przez chmury i szyby okienne, dlatego może oddziaływać na skórę również podczas jazdy samochodem czy pracy przy oknie (Nieradko-Iwanicka, Wysokińska, 2022). Promieniowanie UVB jest natomiast najsilniejsze w miesiącach letnich i w godzinach okołopołudniowych.

PPD i UVA-PF – co to?

PPD (ang. Persistent Pigment Darkening) to metoda określająca poziom ochrony przed promieniowaniem UVA. Obecnie coraz częściej stosuje się również określenie UVA-PF (ang. UVA Protection Factor).

Dobry filtr przeciwsłoneczny powinien zapewniać ochronę przeciwko UVA wynoszącą co najmniej 1/3 deklarowanej wartości SPF. Oznacza to, że krem z SPF 50 powinien mieć PPD wynoszące minimum około 17. Na opakowaniu można wtedy umieścić symbol „UVA w kółeczku”.

Badania pokazują, że produkty o identycznym SPF mogą znacząco różnić się poziomem ochrony przed UVA (Young, 2026). Dlatego sam wysoki SPF nie świadczy o kompleksowej ochronie skóry. Warto szukać odpowiednich oznaczeń na opakowaniach, by mieć pewność, że skóra będzie skutecznie chroniona zarówno przed promieniowaniem UVB, jak i UVA.

Jak wybrać dobry filtr przeciwsłoneczny?

Dobry filtr przeciwsłoneczny powinien zapewniać szerokopasmową ochronę zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB, a także spełniać kilka innych warunków.

Filtry mineralne

Filtry mineralne (nieorganiczne), takie jak tlenek cynku czy dwutlenek tytanu, zapewniają ochronę dzięki pochłanianiu oraz częściowemu rozpraszaniu promieniowania UV. Są często polecane osobom z cerą wrażliwą i dzieciom, ponieważ zwykle charakteryzują się niższym potencjałem drażniącym (Araki, Baby, 2025).

Filtry chemiczne

Filtry chemiczne (organiczne) działają przede wszystkim poprzez pochłanianie promieniowania UV. Pozwalają tworzyć lekkie, komfortowe formuły, jednak poszczególne substancje różnią się fotostabilnością oraz zakresem ochrony przed UVA i UVB (Nițulescu, 2023).

Najlepszym rozwiązaniem są często nowoczesne formuły łączące kilka różnych filtrów, dzięki czemu zapewniają szerokie spektrum ochrony oraz wysoką stabilność.

Jeżeli zależy Ci na kompleksowej pielęgnacji, pamiętaj, że codzienna fotoprotekcja najlepiej działa w połączeniu z odpowiednią rutyną pielęgnacyjną. Dobrym uzupełnieniem może być ceramidowy krem do twarzy, który wspiera barierę hydrolipidową skóry po codziennym narażeniu na słońce, a także kosmetyki z witaminą C działające antyoksydacyjnie, dzięki czemu wspomagają działanie produktów chroniących przed promieniowaniem UV.

SPF 50+ Lekki krem do twarzy z egzosomami

Jeśli szukasz kosmetyku, który łączy bardzo wysoką ochronę przeciwsłoneczną ze skuteczną pielęgnacją, lekki krem do twarzy z egzosomami SPF 50+ będzie idealnym wyborem! Zapewnia szerokopasmową ochronę przed promieniowaniem UVB i UVA (PA++++), a dzięki zastosowaniu nowoczesnych, fotostabilnych filtrów pomaga chronić skórę również przed negatywnym wpływem światła niebieskiego (HEV) oraz promieniowania podczerwonego (IR). Formuła została wzbogacona o egzosomy z żeń-szenia, karnozynę oraz roślinne komórki macierzyste z borówki brusznicy, które wspierają ochronę przed stresem oksydacyjnym i fotostarzeniem. Dodatkowym atutem jest lekka, satynowa konsystencja dająca wykończenie „second skin”, która nie bieli, nie pozostawia tłustego filmu i dobrze współpracuje z makijażem.

Antyoksydacyjne serum z witaminą C

Zapewnia intensywne działanie antyoksydacyjne, neutralizuje wolne rodniki powstawające pod wpływem promieniowania UV i doskonale synergizuje oraz wspomaga działanie codziennej fotoprotekcji.

Ceramidowy krem do twarzy

Produkt wspiera odbudowę bariery hydrolipidowej i nawilżenie skóry po codziennej ekspozycji na czynniki środowiskowe, wzmacniając jej odporność i łagodząc podrażnienia.

Podsumowanie

Najlepszy krem z filtrem to taki, który zapewnia kompleksową ochronę przed UVA i UVB, jest komfortowy w codziennym stosowaniu, a jego formuła pozwala na regularną aplikację. Systematyczność, odpowiednia ilość produktu i świadomy wybór kosmetyku mają kluczowy wpływ na skuteczną ochronę skóry przed oparzeniami, fotostarzeniem i innymi skutkami nadmiernej ekspozycji na słońce. Nie można również zapominać o innych sposobach na fotoprotekcję – unikaniu słońca w godzinach największego nasłonecznienia oraz noszeniu nakrycia głowy, okularów przeciwsłonecznych i odzieży UPF.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Źródła:

• Experimental Dermatology (Van Bodegraven, 2024)
• Cosmetics MDPI (Araki, Baby, 2025)
• Photochemical & Photobiological Sciences (Serpone, 2021)
• Cosmetics MDPI (Nițulescu, 2023)
• Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine (Petersen, Wulf, 2014)
• PMC (Heckman, 2013)
• IJFMR (Mishra, 2024)
• Skin Research and Technology (Digabel, 2023)
• Photochemistry and Photobiology (De Villa, 2011)
• BWS Journal (De Souza, Brandão, 2019)
• Cureus (Brar, 2025)
• SKIN (DeVries, 2026)
• PJPH (Nieradko-Iwanicka, Wysokińska, 2022)
• Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine (Young, 2026)