Czym są badania aparaturowe kosmetyków i na czym polegają?
Badania aparaturowe to jedna z najważniejszych metod oceny skuteczności, jakie przechodzi produkt kosmetyczny przed wprowadzeniem na rynek. W odróżnieniu od badań obowiązkowych (np. mikrobiologicznych czy testu konserwacji), mają one charakter dodatkowy i służą przede wszystkim potwierdzeniu deklaracji marketingowych.
W przeciwieństwie do badań aplikacyjnych, gdzie określane są subiektywne odczucia użytkowników po zastosowaniu danych produktów, głównym zadaniem badań aparaturowych jest obiektywny pomiar zmian zachodzących na powierzchni skóry pod wpływem stosowania kosmetyku. Wykorzystuje się do tego specjalistyczną aparaturę pomiarową, która pozwala analizować konkretne parametry skóry, takie jak poziom nawilżenia, ilość sebum, pH czy strukturę porów (Stachowiak, 2020).
Wyniki badań aparaturowych kosmetyków przedstawiane są najczęściej w formie wykresów, zdjęć oraz analiz statystycznych, co umożliwia jednoznaczną interpretację skuteczności kosmetyku.
Badania aparaturowe a badania aplikacyjne - różnica
Kosmetyki poddawane są zarówno badaniom aplikacyjnym, jak i aparaturowym. Czym się one od siebie różnią?
- Badania aplikacyjne – opierają się na ocenie kosmetyków przez użytkowników (probantów). Obejmują m.in. subiektywną opinię na temat konsystencji, zapachu, odczucia na skórze czy deklarowanej skuteczności (Żerańska, 2021).
- Badania aparaturowe – mają charakter obiektywny i opierają się na precyzyjnym pomiarze parametrów skóry. Nie bazują na odczuciach, lecz na twardych danych uzyskanych za pomocą certyfikowanych urządzeń (Kulik-Witowska, 2020).

Najbardziej rzetelna ocena produktu kosmetycznego powstaje poprzez połączenie ze sobą badań aplikacyjnych z aparaturowymi.
|
Cecha |
Badania Aplikacyjne |
Badania Aparaturowe |
|
Sposób przeprowadzania badań |
Ankieta po zastosowaniu kosmetyku przez probantów |
Pomiar specjalistycznym sprzętem |
|
Cel badania |
Subiektywna ocena produktu podczas stosowania |
Pomiar realnego wpływu kosmetyku na parametry skóry |
|
Przykładowe badane parametry |
Odczuwalne nawilżenie, komfort, zapach, konsystencja |
Nawilżenie, ilość sebum, pH, TEWL, elastyczność skóry, strukturę porów |
|
Zastosowanie marketingowe |
Potwierdzenia typu „X% użytkowników potwierdza redukcję podrażnień” |
Dowody skuteczności np. „zwiększa elastyczność skóry o X%” |
Dlaczego badania aparaturowe są ważne dla producentów kosmetyków?
Badania aparaturowe stanowią kluczowy element procesu rozwoju produktu kosmetycznego, ponieważ pozwalają udowodnić jego działanie. W praktyce pełnią one również kilka innych istotnych funkcji.
Potwierdzenie deklaracji marketingowych
Deklaracje producenta umieszczone na opakowaniu muszą być poparte dowodami. Badania aparaturowe umożliwiają wykazanie, że dany produkt rzeczywiście wpływa na określony parametr skóry np. redukuje ilość sebum, zmniejsza głębokość zmarszczek czy poprawia elastyczność skóry.
Wykazanie skuteczności produktu w sposób obiektywny
W odróżnieniu od badań aplikacyjnych, które bazują na subiektywnych odczuciach użytkowników, badania aparaturowe dostarczają danych liczbowych. Dzięki temu producent może określić nie tylko czy produkt działa, ale również w jakim stopniu poprawia dany parametr.
Porównanie różnych formulacji
Na etapie rozwoju produktu często testuje się kilka wersji tej samej formulacji, różniących się np. stężeniem składników aktywnych, połączeniem różnych substancji czy sposobem ich dostarczania. Badania aparaturowe umożliwiają bezpośrednie porównanie ich działania, co ułatwia decyzję o wyborze odpowiedniej receptury.
Optymalizacja składu produktu
Dzięki analizie konkretnych parametrów skóry można precyzyjnie określić, które składniki aktywne i w jakim stężeniu wpływają na dany efekt, a które są zbędne w formule. W efekcie nie tylko skład produktu ulega optymalizacji, ale również jego koszty produkcji.
Zwiększenie zaufania konsumentów
Obiektywne dane z badań aparaturowych znacząco zwiększają zaufanie do produktu w oczach konsumentów.
Rodzaje badań aparaturowych w branży kosmetycznej

Badania aparaturowe pozwalają w obiektywny i powtarzalny sposób ocenić działanie kosmetyków na skórę. Dzięki wykorzystaniu specjalistycznej aparatury możliwe jest precyzyjne określenie zmian zachodzących pod wpływem produktu oraz wiarygodne potwierdzenie jego skuteczności. Najczęściej stosowane metody aparaturowe to:
- Korneometria – pomiar nawilżenia poprzez badanie zdolności warstwy rogowej naskórka do wiązania wody (Bernasińska, 2021).
- Pomiar TEWL – ocena szczelności bariery skórnej poprzez pomiar utraty wody przez naskórek.
- Kutometria – ocena elastyczności i jędrności skóry poprzez analizę jej odkształcenia i powrotu do stanu pierwotnego.
- Sebumetria – pomiar ilości wydzielanego sebum, szczególnie istotny w pielęgnacji cery tłustej i trądzikowej.
- Obrazowanie 3D – precyzyjna analiza głębokości zmarszczek i struktury powierzchniowej skóry.
- Spektrofotometria – analiza poziomu melaniny oraz rumienia.
- pH-metria – kontrola wpływu kosmetyku na naturalny odczyn skóry.
- Analiza obrazowa (np. przy pomocy Visia) – analiza porów, przebarwień, porfiryn oraz ogólnej kondycji skóry.
- USG – ocena struktury skóry np. jej grubości czy zawartości kolagenu.
- Spektrofotometria UV-Vis – analiza właściwości optycznych, w tym wyznaczanie SPF.
Wyniki badań aparaturowych wybranych produktów Slavia
Liftingujące serum z senolitykami
Znane jest również jako serum Pondi, gdyż powstało we współpracy z twórczynią. W formule zastosowano kompleks senolityczny, który wspiera eliminację starzejących się komórek oraz wspiera odnowę skóry. Zawiera także biomimetyczny aktywator szlaku TGF-β odpowiedzialny za procesy regeneracyjne oraz Neodermyl®, stymulujący produkcję kolagenu typu I i III oraz elastyny. Ekstrakt z komórek macierzystych szarotki alpejskiej poprawia napięcie skóry twarzy, szyi i dekoltu, a całość uzupełniają składniki wzmacniające barierę hydrolipidową i promotory przenikania zwiększające biodostępność składników aktywnych.


Badania aparaturowe po 10 tygodniach regularnego stosowania potwierdziły:
- zwiększenie jędrności skóry do 20%,
- zwiększenie elastyczności skóry do 17%,
- zwiększenie gęstości skóry do 29%,
- zmniejszenie długości zmarszczek do 24%,
- zmniejszenie głębokości zmarszczek do 25%.
Bazę kremu stanowi 4% Argireline Amplified™ – klinicznie przebadany peptyd, który redukuje napięcie mięśni mimicznych, co przekłada się na widoczne wygładzenie zmarszczek. Skład wzbogacono o bakuchiol (0,5%), roślinną alternatywę retinolu, która wspiera odnowę komórkową oraz stymuluje produkcję kolagenu i elastyny.
Innowacyjny składnik pozyskiwany z nasion sezamu działa w formule jako naturalny „wypełniacz”, stymulując procesy przywracające skórze objętość i gęstość bez użycia igieł. Całość kompozycji dopełniają ceramidy, odbudowujące barierę hydrolipidową, oraz bioferment z bambusa, który intensywnie nawilża i wzmacnia naturalną odporność naskórka.



Badania aparaturowe po 4 tygodniach regularnego stosowania potwierdziły:
- zwiększenie jędrności skóry aż o 54%,
- zwiększenie elastyczności skóry do 9%,
- zmniejszenie długości zmarszczek do 17%,
- zmniejszenie głębokości zmarszczek do 12%.
Jak analizować badania kosmetyczne?
Interpretacja wyników badań aparaturowych wymaga uwzględnienia kilku kluczowych elementów:
- warunków przeprowadzania badania (temperatura, wilgotność),
- liczby uczestników,
- czasu stosowania produktu,
- różnic pomiędzy wartościami przed i po określonym czasie stosowania.
Po uwzględnieniu wszystkich tych aspektów należy dokonać analizy statystycznej uzyskanych wyników, co pozwoli na wyciągnięcie wiarygodnych wniosków z przeprowadzonych badań. Warto pamiętać, że nawet jeśli zmiana parametru jest niewielka, ale powtarzalna, to może mieć realne znaczenie dla określenia skuteczności badanego produktu.
Proces przeprowadzania badań aparaturowych
Proces badań aparaturowych składa się z kilku etapów:
- Dobór parametrów badania – określenie, co będzie mierzone np. głębokość zmarszczek, poziom nawilżenia czy przebarwienia.
- Rekrutacja uczestników – wybór odpowiedniej grupy badawczej np. osoby borykające się z suchą skórą.
- Standaryzacja warunków – zapewnienie odpowiednich, powtarzalnych warunków pomiarowych.
- Pierwszy pomiar – określenie parametrów skóry przed wprowadzeniem badanego produktu.
- Aplikacja kosmetyku – stosowanie produktu zgodnie z założeniami badania np. przez 6 tygodni.
- Pomiar końcowy – określenie zmian parametrów początkowych.
- Analiza uzyskanych danych – opracowanie wyników i ich interpretacja.
Odpowiednio zaprojektowane i przeprowadzone badania aparaturowe pozwalają na uzyskanie wiarygodnych i powtarzalnych wyników.
Podsumowanie
Badania aparaturowe są obecnie standardem w branży kosmetycznej i stanowią ważny element procesu formulacji kosmetyku, a także jego marketingu. Dostarczają wiarygodnych, obiektywnych danych pozwalających nie tylko udoskonalić skład czy formułę danego produktu, ale również potwierdzić deklarowaną skuteczność i podnieść zaufanie konsumentów do marki. Wszystkie kremy do twarzy oraz sera do twarzy Slavia zostały poddane badaniom aparaturowym, których wyniki zostały udostępnione na stronach każdego produktu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy badania aparaturowe są obowiązkowe dla kosmetyków?
Nie, badania aparaturowe nie są wymagane prawnie. Należą do badań dodatkowych i służą do m.in. potwierdzenia skuteczności produktu.
- Czy badania aparaturowe są bardziej wiarygodne niż aplikacyjne?
Badania aparaturowe są bardziej obiektywne i dostarczają realnych danych odnośnie konkretnych parametrów skóry. Badania aplikacyjne pokazują subiektywne odczucia użytkowników. Połączenie obu tych metod pozwala na uzyskanie najlepszych wyników.
- Jakie parametry skóry można zmierzyć w badaniach aparaturowych?
W badaniach aparaturowych można zmierzyć wiele różnych parametrów. Należą do nich m.in.
- poziom nawilżenia skóry,
- ilość sebum,
- TEWL
- elastyczność i jędrność,
- widoczność i wielkość porów
- głębokość zmarszczek
- rumień i przebarwienia.
- Czy wyniki badań aparaturowych są zawsze miarodajne?
Wyniki zależą od metodologii badania, warunków pomiarowych, liczby probantów oraz czasu stosowania produktu. Najważniejsza jest analiza wszystkich otrzymanych wyników.
- Ile trwają badania aparaturowe kosmetyków?
Czas trwania zależy od celu badania. Pojedyncze pomiary mogą być wykonywane natychmiast po aplikacji produktu, ale pełne badania skuteczności trwają nawet do kilku miesięcy, by ocenić długoterminowy wpływ kosmetyku na skórę.
- Czy badania aparaturowe są bezpieczne dla skóry?
Tak, są to metody nieinwazyjne i bezpieczne. Urządzenia pomiarowe działają na zasadzie analizy właściwości fizycznych skóry i nie ingerują w jej strukturę.
- Czy każdy kosmetyk przechodzi badania aparaturowe?
Nie każdy, gdyż nie są one obowiązkowe. Większość producentów wykonuje jednak takie badania, szczególnie w przypadku produktów z deklaracjami skuteczności.
Autor: technolog dr Marta Karman
Źródła:
- https://jofa.ump.edu.pl/index.php/jofa/article/view/37
- https://przemyslkosmetyczny.pl/artykul/jak-potwierdzac-deklaracje-marketingowe-kosmetykow-przewodnik-cosmetics-europe-a-techniki-badan-in-vivo/
- https://biotechnologia.pl/kosmetologia/kluczowe-badania-produktu-kosmetycznego-przed-wprowadzeniem-go-na-rynek-krotki-przeglad,23509
- https://biotechnologia.pl/kosmetologia/badania-aplikacyjne-i-aparaturowe-kosmetykow-na-czym-polegaja-i-czy-podwyzszaja-wartosc-kosmetyku,19462
- https://epidermlab.pl/badania-aparaturowe-kosmetykow/
- https://mpr-labs.com/badania-aparaturowe/
- https://hamilton.com.pl/oferta/kosmetyki/badania-kosmetykow/badania-aparaturowe/